همزاد یا همزاده به معنای همراه زاده شده ، یعنی دو کس که در یک زمان به دنیا آمده و زاییده شده باشند.
در باورهای قدیمی عوام در ایران باور به چندین موجود تخیلی رواج داشته است از جمله موجوداتی به نام همزاد.</span>
بنا بر این باورها، هر شخص دارای همزادی است که در جایی به نام «دنیای از ما بهتران» بطور هم‌زمان با او زندگی می‌کند و رشدی همگام با آن شخص دارد.
مصریان قدیم بر این باور بودند که کلاً تمامی زندگان دارای همزاد هستند که این همزادها را «کا» می‌نامیدند. به باور مصریان پس از مرگ انسان همزاد آنها نمی‌میرد.
واژه همزاد همچنین می‌تواند در معنی هر دو یا چند چیزی که هم‌زمان به دنیا آمده باشند بکار برود مانند افراد دوقلو و چندقلو یا برای مثال منظومه‌ای همزاد با منظومه شمسی.تحقیق درباره همزاد از دانشنامه ها

آقای علی باقری عضو هیدت علمی دانشگاه در کتاب خود درباره همزاد نوشته اند:
; همزاد چیزی مستقل از انسان نیست . در واقع باید گفت همزاد وجود دارد اما بخشی از خود انسان است .
اما همزاد در شرایط خاصی به وجود می آید و توسط فرد خاصی دیده میشود .
همزاد برای انسانهایی است که دچار مشکل روحی و افسردگیی زیاد هستند و احساس تنهایی شدید و نیاز به هم صحبت دارند.
آنها سنگ صبور میخواهند و همزاد این نیاز را بر طرف میسازد. به طور معمولی افرادی که در آستانه دیوانگی قرار دارند ، یا برخی از دیوانه ها همزاد را می بینند و با او صحبت میکنند اما این همزاد را هیچ کس دیگر نمیتواند ببیند .
وقتی فردی دچار تنهایی ، یاس و افسردگی می شود در ابتدای بروز بیماری ممکن است در مغز خود صدایی شبیه ویز ویز را بشنود ، این مربوط به فعالیت و حرکت عادی اعصاب و رگهای مغز و افزایش الکتریسیته در آن است. این صدا صدا در ابتدا آزار دهنده نیست با توسعه ناراحتی و افسردگی ، صدای ویز ویز شدت گرفته آزار دهنده می شود.

از سوی دیگر بیمار بر میزان گفتگو و مکالمه درونی خود میافزاید .
در آن واحد مسائل متعددی وارد مغز میشود که امکان توجه و فکر کردن به همه آنها وجود ندارد . در عین حال که بیمار میکوشد به آنها توجه نکند این مساله اورا کلافه مینماید تا جاییکه بر شدت و وخامت بیمار می افزاید و رفتارهای ناهنجار از اوبیشتر سر میزند ، اطرافیان از او دورتر میشوند و بیمار به ناچار خلوت را پذیرفته ، سکوت اختیار میکند.
بیمار گاه پنجاه تا شصت موضوع در سر دارد ، کم کم این افکار به شکل پروانه های هلیکوپتر در می آیند که مدام در سر او میچرخد از این مرحله فرد به سوی جنون رفته و به عنوان دیوانه شناخته میشود. در مرحله میانی شرع ویز ویز گاه بیمار چنان با خود گفتگو میکند که گویی واقعا فرد دیگری در مقابل اوست.
در این مرحله جن میتواند وارد بدن او شود ، به تدریج تحریک احساس تنهایی نموده و توهم او را شدت بخشد. آنگاه زمانی میرسد که بیمار خود را میبیند .
در غالب موارد ، قبل از اتمام دوران افسردگی و ورود به مرحله جنون فرد نفس خود را رویت میکند که تحت عنوان همزاد شناخته میشود.
اما این فرد که در مقابل او ظاهر میشود بخشی از نفس خود بیمار است از این رو فقط توسط خود بیمار قابل رویت است.